2 nhạc phẩm thời sinh viên của Trịnh

Trương Tất Thọ

LỜI NÓI ĐẦU:
Một hôm đầu tháng 4-2011, khi đi qua chợ Thủ Đức, bỗng một người thợ sửa đồng hồ ở đây gọi ơi ới, vẻ hồ hỡi. Khi dừng xe lại, anh hỏi: “Phải anh là nhà báo Thế Ngọc không? Tôi gật đầu và anh nói: Nhà văn Nguyễn Đắc Xuân mới viết về anh và nhạc sĩ TCS dăng trên Tuổi Trẻ này. Dạo ấy tôi đang phụ trách mục “Nói chuyện với ngưới nổi tiếng” nên những ai nổi tiếng cỡ…Cát Lân dễ “bị” tôi nói chuyện lắm. Lướt qua báo, tôi mới biết…(các bạn có thể nghe đọc audio)

2 nhạc phẩm thời sinh viên của Trịnh:

TT – LTS: Nhà nghiên cứu Nguyễn Ðắc Xuân vừa gửi đến Tuổi Trẻ bài viết về hai tác phẩm tưởng đã lãng quên của Trịnh Công Sơn. Niềm vui tìm gặp hai ca khúc này của Nguyễn Ðắc Xuân có lẽ là niềm vui chung của tất cả những người yêu nhạc Trịnh.
TCS_1

Ảnh Trịnh Công Sơn lúc học Trường Sư phạm Quy Nhơn – thời gian viết hai bài hát Sao chiều và Hoa buồn – Ảnh tư liệu
Sao_chieu

TCS_2
Sau khi tìm được và công bố trường ca Dã tràng ca của Trịnh Công Sơn sáng tác ở Quy Nhơn (Bình Ðịnh) khoảng năm 1963, tôi không hi vọng tìm thêm được một nhạc phẩm bị lãng quên nào khác của Trịnh nữa. Nhưng rồi tôi xóa bỏ ý tưởng đó khi được đọc bài “Trịnh Công Sơn: một đời phiêu lãng, một cõi đi về…” của Thế Ngọc.
Năm 2000, dược sĩ Trương Tất Thọ (bút danh Thế Ngọc) – từng cùng làm văn nghệ với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn ở Trường Sư phạm Quy Nhơn đầu những năm 1960 – đã có một cuộc trò chuyện với Trịnh Công Sơn tại nhà riêng ở đường Phạm Ngọc Thạch, TP.HCM.
Trong bài viết “Trịnh Công Sơn: một đời phiêu lãng, một cõi đi về…”, dược sĩ Thọ đã ghi được một thông tin rất thú vị từ Trịnh Công Sơn: “Tình cờ tôi được nghe một em nữ sinh viên hát một bài hát tôi sáng tác trước bài Ướt mi mà bây giờ tôi đã quên. Và tôi ký tặng em bài Hạ trắng với yêu cầu em phải viết tặng lại tôi bài Hoa buồn. Bài này tôi chỉ hát chơi cho bạn bè nghe [hồi] thập niên 1960 và chắc có bậc cha mẹ nào đó thuộc rồi hát lại nên cô bé mới thuộc theo. Ðúng là em còn nhớ mà tôi đã… quên. Ngoài bài Hoa buồn, tôi còn có bài Sao chiều sáng tác năm 1957, lúc ấy tôi 18 tuổi và trường ca (dài khoảng 30 phút) mang tên Dã tràng ca viết ở Quy Nhơn thời học sư phạm”.
Dã tràng ca thì tôi đã tìm được. Nhưng Hoa buồn và Sao chiều có còn không? Tìm đâu bây giờ? Óc khám phá những bí ẩn trong tôi lại dậy lên. Thế rồi thật không ngờ, giữa những ngày tháng 3-2011 này, trong không khí chuẩn bị kỷ niệm 10 năm “giã từ cõi tạm” của Trịnh Công Sơn, hai anh Võ Tấn Tài và Nguyễn Hữu Bàng từ Quảng Ngãi gửi tặng tôi bản sao tờ “Chương trình đại nhạc hội do ban văn nghệ chi đoàn sư phạm trình diễn” vào đầu năm 1963 ở Quy Nhơn. Tờ chương trình giới thiệu nội dung ba suất diễn. Suất thứ nhất đêm 12-1-1963, suất thứ hai sáng 13-1-1963 và suất thứ ba đêm 13-1-1963.
Ðây là tài liệu rất quý đối với các nhà nghiên cứu. Ðọc kỹ nội dung chương trình ba suất diễn ấy, mắt tôi dính vào 20 tiết mục của suất diễn đêm 13-1-1963. Tiết mục thứ nhất Dã tràng ca – trường ca tôi đã may mắn khám phá và công bố cách đây gần mười năm. Ðặc biệt trong đêm diễn ấy có hai bài hát mà tôi đang khổ công tìm. Ðó là bài Hoa buồn của Trịnh Công Sơn do Vũ Lập đơn ca (tiết mục 2) và bài Sao chiều của Trịnh Công Sơn do Hữu Thái hát (tiết mục 8). Vậy là vui quá, tôi đã bắt được “nguồn” để truy tìm hai bản nhạc đã “thất truyền” của Trịnh!
Tôi ngược đường Bùi Thị Xuân lên Phường Ðúc (Huế) gặp cô giáo Lê Thị Ngọc Trinh – người có tham gia vài tiết mục trong đêm diễn 13-1-1963, cũng từng hoạt động văn nghệ với Trịnh Công Sơn ở Quy Nhơn và cùng được bổ lên dạy học ở Bảo Lộc (Lâm Ðồng). Ngọc Trinh vui vẻ lục tìm trong chồng nhạc cũ lấy đưa cho tôi một xấp bản nhạc chép tay dùng để tập hát chuẩn bị cho ba đêm “đại nhạc hội” gần 50 năm trước. Trong xấp nhạc cũ ấy có hai bản Hoa buồn và Sao chiều do chính Ngọc Trinh và một người bạn chép.
Tờ chương trình ghi nội dung ba suất diễn văn nghệ của giáo sinh Trường Sư phạm Quy Nhơn đầu năm 1963 ở Quy Nhơn và hai bản nhạc Sao chiều và Hoa buồn đã giúp tôi đính chính thời điểm xuất hiện trường ca Dã tràng ca là vào hai ngày 12 và 13-1-1963 chứ không phải vào bất cứ thời gian nào khác.
Bài Hoa buồn Trịnh Công Sơn viết lúc anh mới trên 20 tuổi, làm chơi, chưa chăm chút kỹ nhưng ca khúc cũng lóe lên những tín hiệu về cái chất nhạc và chủ đề mà Trịnh Công Sơn đã theo đuổi đến cuối đời – chủ đề về thân phận làm người. Lúc ấy, với hoàn cảnh bi đát và thân phận nhỏ nhoi của mình, anh nghi ngờ sự hiện hữu của mình trong lòng người sau này: “Ngày sau còn có ai nhắc tên mình không”. Nhưng gần 40 năm sau với hàng trăm nhạc phẩm về con người và dân tộc Việt đi vào lòng người, người yêu nhạc Trịnh đã trả lời cho anh.
Ðể xưng tụng sự nghiệp âm nhạc lớn lao của anh, nhân 10 năm anh giã từ cõi tạm, nhiều hoạt động âm nhạc Trịnh Công Sơn chưa từng có đang diễn ra trên các thành phố lớn của Việt Nam. Hàng chục đầu sách trong và ngoài nước đã viết về anh. Những bí ẩn cuộc đời anh không ngừng được khám phá. Hai nhạc phẩm Sao chiều và Hoa buồn anh đã quên nay được tìm thấy để điền vào chỗ trống trong danh mục tác phẩm âm nhạc của anh. Xin anh hãy xem đây là một nén hương của người cùng thời nhớ anh và tưởng niệm anh.

Hoa buồn
(Viết trước 1963)
Từ khi bước vào cuộc đời mưa nắng
Nắng mưa không ngừng úa phai môi hồng
Ngồi đây đếm chuyện buồn vui đang đến
Thời gian nào quên bước chân triền miên
Với bao nỗi buồn ngày nay còn ai nhớ
Để sau rồi nhắc nhở thế nhân nguyện khắc ghi sâu tâm hồn
Ngoài kia gió lộng đời lên câu hát
Tháng năm lạnh lùng kết nên hoa buồn
Mộng chưa gói trọn niềm vui đã mất
Ngày sau còn có ai nhắc tên mình không?

Sao chiều
(Viết trước năm 1957)
Bao cánh chim bay vun vút trời mây
Một người ngồi đây mà nhìn cảnh sao
Sao đêm cô đơn nhìn núi đồi cao
Buồn chiều ngơ ngác giăng lên nhịp cầu
Bến sông này ngàn năm che kín đàn tôi
Người xưa bây giờ còn hoài cổ
Ai quay về nghe giọng hò hát Nam ai,
Nam bình nghe nỗi buồn vu vơ
Như áng mây trôi về phố chiều nay
Nụ cười hồn nhiên nở trong phố nâu
Áo trắng lung linh lộng gió trời cao
Ngẩn ngơ đàn bướm quay lui vườn đào.

NGUYỄN ÐẮC XUÂN
LAM ĐIỀN

 

 

11 phản hồi

Filed under Tác Giả, Tùy bút, Trương Tất Thọ

11 responses to “2 nhạc phẩm thời sinh viên của Trịnh

  1. Trần Cát Lân

    Anh chị và các bạn thân mến.
    Anh Trương Tất Thọ chiều nay có gọi điện cho Cát Lân và nhờ Cát Lân gởi lời với các anh chị như vầy:
    Anh rất vui khi đọc những lời giao lưu cùng anh của: honglinh, nguyen ngoc tho, Trớt Quớt, Tào Lao và Trần Cát Lân. Anh rất tiếc là PC của anh đang bị hư khá nặng nên chưa sửa kịp. Anh xin gởi lời xin lỗi anh em và hứa sẽ “trò chuyện” rốt rao khi chiếc PC của anh được “xuất viện”.
    Trân trọng cáo lỗi.

    • Nguyên Thủy

      Anh Thọ ơi…Liên lạc dzới anh Cá Thu…Còm biu tơ của ảnh bị “lạc dấu tình sầu” nặng nề mà còn sửa được đó

    • Trương Tất Thọ

      Cám ơn Cát Lân,
      Người thợ điện trong khi sửa điện đã làm cháy mất modem wifi, kẹt vợ chưa cho tiền mua modem mới nê đành khỏi vào mạng.
      Hôm nay đi quán cà phê vào mạng tạm để gặp gỡ các bạn trẻ tuổi vị thành…Tiên trên trang nhà.

  2. Trần Cát Lân

    Xin chào anh Trương Tất Thọ.
    Hôm nay đọc bài anh chuyển, thấy thú vị. Em nghĩ đó cũng là chuyện khá thường xảy ra vì những bài hát hát nghê nga chơi cùng bạn bè trong lúc trà dư- tửu hậu (chưa xuất bản), xong rồi vứt đâu đó và thất lạc theo năm tháng. Hơn nữa, lúc đó Trịnh Công Sơn đơn giàn chỉ là một Giáo sinh trường Sư Pham thôi. Mà chính anh ta chắc cũng không biết sau này anh là một Nhạc sĩ nổi danh thì lưu với trử làm gì cho mệt.
    Nhà Huế học Nguyễn Đắc Xuân sưu tầm được cũng là một cơ duyên. Xin cảm ơn ông ta, xin cảm ơn anh.
    Lâu quá anh em không gặp nhau, buồn! Kể ra nói khó ai tin, vì cái thành phố này to, ở cùng thành phố mà người đầu này, kẻ đầu kia thì gặp nhau cũng chẳng dễ tí nào. Bây giờ em chạy xe Honda còn chưa ngon, hôm nào trời cho trở lại “tay lái lụa”… em chạy xuống anh đàm đạo chơi hén.( hà hà…đùa với ông anh tí cho vui.)
    Chúc anh:
    Tuổi ni cần chi lụa là…
    Gặp người tri kỷ, khề khà là vui
    Vậy anh há.
    Thân mến.

    • Trương Tất Thọ

      Hồi TCS học Năm thứ nhất SPQN (thầy Đinh Thành Chương từ Hiệu Trưởng CD sang làm HT/SPQN) thì tôi học đệ Nhất CĐ. Trước đó thì trường CD làm “trùm” nhiều lĩnh vực thể thao văn nghệ HS tỉnh Bình Định, nhưng từ khi có cặp TCS-Thanh Hải bên SPQN thì văn nghệ trường mình yếu hơn,
      Đúnh như Cát Lân nói, lúc ấy TSC chỉ là giáo sinh trường SPQN, không ngờ sau này nổi tiếng quá chừng. Đúng là…”Que sera, sera…”
      Hẹn ngày gặp nhau nhé.

  3. Tào Lao

    Hầu xưa hút hồn các chị sinh viên trường SPQN nửa thế kỷ trước đây, nhưng nghe đâu lúc sau nầy bị Ca Sỹ Hồng Nhung hút hồn lại TCS? 🙄

    • Trớt Quớt

      Ở đây nói trớt quớt nẫu la. Hôm nào gặp nhau tui kể một núi chiện ông Nhạc sĩ này cho Tao Lao nghe nhen- chịu hông?

    • Trương Tất Thọ

      Đúng như Tào Lao nói, khi nào gặp nhau mình kể chuyện một tay TGĐ Việt kiều ở Nhật về thăm TCS thập niên 90 và kể lại chuyện cô ca sĩ trẻ này (thời ấy) với TCS nhưng vì không chắc lắm nên không viết, chỉ để…”tám” thôi.

  4. “Nụ cười hồn nhiên nở trong phố nâu
    Áo trắng lung linh lộng gió trời cao
    Ngẩn ngơ đàn bướm quay lui vườn đào.”(LĐ-NĐX)

    Tình cờ đi ngang trước cửa…cdnth6875, thoáng nghe “Sao chiều” rơi rơi trong gió, là thoảng mùi men ủ nhạc của ông anh Ba Tê, cùng người bạn nhạc sĩ thiên tài TCS, một thời “đàn địch”… hút hồn các chị sinh viên trường SPQN nửa thế kỷ trước đây!(cừ)…
    – Anh Thế Ngọc phẻ hông, lâu quá sao hổng dzìa Sè Goòn cà phơ với út, mà bay tận…Quy Nhơn? Ồ,, út hỉu rầu, dzậy là nhớ bạn tri kỷ “13 năm-một cõi đi về”, nên du một chuyến “biển nhớ” tìm hương dzị ..bạn cũ-.tình cũ phải hông?Ngoài ấy, có dzì hay hay, ghé SG dzìa cho đệ nghe dzới nghen…
    Chúc anh Ba Tê luôn dzui dzẻ, chẻ quài quài, và vẫn cừ tư roi rói như thời… trai tơ!(hổng phải trai lơ à nha!)

Hãy gởi những lời bình luận thân thương đến với mọi người.

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.